Шүүхийн танхимаас Холливуд хүртэл буюу Nikon яагаад RED брэндийг худалдаж авсан бэ

Патентын заргаар эхэлсэн танилцал хэрхэн 12.7 тэрбум иений гэрээ болж, гэрэл зургийн уламжлалт аварга дижитал кино урлагийн ертөнц рүү шууд нэвтрэх стратегийн товчлол болсны учир учиг.

Nikon ZR болон RED-ийн гурван Z CINEMA камер бараан дэвсгэр дээр.
Зураг: Nikon — Z CINEMA загваруудын тайлбар зураг.

Патентын цайз ба Z9-ийн зоригтой алхам

Дижитал кино үйлдвэрлэлийн салбарт RED Digital Cinema өөрийн гэсэн тод байр суурьтай компани юм. 2005 онд Жеймс Жаннард (James Jannard) үүсгэн байгуулснаасаа хойш RED ONE 4K загвараас эхлээд өнөөгийн V-RAPTOR [X] хүртэлх бүтээгдэхүүнүүдээрээ дижитал кино камерын зах зээлд хүчтэй байр суурь эзэлсэн билээ. Тэдний гол зэвсэг нь зөвхөн чанга дуугаралттай маркетинг байсангүй. Хамгийн гол тулгуур нь өгөгдлийг нүдэнд ялгарахгүй шахалттайгаар (visually lossless) хадгалах шахсан RAW (compressed RAW) технологийн патентын багц байлаа.

Энэхүү патентын хамгаалалт нь ганц бүх нийтийн патент бус, харин US8174560B2 (2007 оны priority буюу тэргүүлэх эрхийн огноотой, 2008 онд мэдүүлж 2012 онд батлагдсан) болон US8872933B2 зэрэг холбогдох патентуудын бүхэл бүтэн гэр бүлээс бүрдэж байв. Энэ нь камер үйлдвэрлэгчдийн хувьд дотооддоо шахсан RAW видео бичих шийдэл нэвтрүүлэхэд байнга тооцох ёстой эрх зүйн томоохон хүчин зүйл байлаа.

Гэтэл 2022 оны 4-р сарын 14-нд Nikon гэнэтийн алхам хийв. Тэд өөрсдийн тэргүүлэх Z9 камерын Firmware 2.00 шинэчлэлтийг зарлаж, 4-р сарын 20-ноос эхлэн 12-bit N-RAW форматыг 8.3K/60p хүртэл, мөн ProRes RAW HQ форматыг камер дотроо шууд бичих боломжийг хэрэглэгчдэд нээж өглөө. Өөрөөр хэлбэл, Nikon аль хэдийн өөрийн дотоод RAW бичлэгийн чадварыг зах зээлд гаргачихсан байсан бөгөөд “Nikon дотоод RAW бичлэгтэй болохын тулд RED-ийг худалдаж авсан” гэж үзэх нь бодит баримтад нийцэхгүй юм.

Энэхүү алхам нь RED-ийн зүгээс эрх зүйн маргаан дагуулав. 2022 оны 5-р сарын 25-нд RED компани АНУ-ын Калифорни мужийн Төв тойргийн шүүхэд Nikon Corporation болон Nikon Inc.-ийн эсрэг патентын эрх зөрчсөн тухай зарга мэдүүлсэн (хэргийн дугаар: 8:22-cv-01048). Зарга нь Z9 камерт шинээр нэвтрүүлсэн RAW бичлэгийн онцлогтой шууд холбогдож байлаа.

2022 оны 9-р сарын 6-нд Nikon албан ёсны хариу тайлбараа өгч, илэрхий хүлээн зөвшөөрсөн цөөн хэсгээс бусдыг үгүйсгэн, өөрийн хамгаалалтын үндэслэлүүдийг гаргаж тавьжээ.

Шүүхийн танхимаас нэг ширээний ард

Ихэнх тохиолдолд технологийн компаниудын ийм маргаан олон жилийн сунжирсан зардал, харилцан биеэ үгүйсгэсэн мэдэгдлээр үргэлжилдэг. Гэтэл энэ удаад түүх тэс өөр замаар эргэв.

2023 оны 4-р сард талууд шүүхэд харилцан тохиролцсон хүсэлт гаргаж, хэргийг дахин зарга мэдүүлэх эрхийг хаалгүйгээр буюу ямар нэгэн буруутан тогтоолгүйгээр (joint dismissal without prejudice) хэрэгсэхгүй болгосон байна. Аль аль тал нь шүүхийн зардлаа өөрсдөө хариуцан дуусгавар болгосон бөгөөд патентын эрх зөрчсөн тухай шүүхийн ямар ч шийдвэр гараагүй юм.

Тэгвэл шүүхийн танхимд уулзсан хоёр тал хэрхэн нэг баг болсон бэ?

Хожим, хэлцэл амжилттай дууссаны дараа өгсөн ярилцлагадаа Nikon-ий удирдлага Кейжи Ооиши (Keiji Oishi) болон RED-ийн ерөнхийлөгч асан Жарред Ланд (Jarred Land) нар хөшигний ард юу болсныг тайлбарласан байдаг. Ооишигийн хэлснээр, шүүхийн зарга нь эсрэгээрээ Nikon-д RED компанийн онцлог, дотоод давуу талыг илүү нарийвчлан ойлгох боломж олгосон бөгөөд кино урлагийн зах зээлд Nikon дангаараа шинээр байр суурь олох гэвэл маш их цаг хугацаа шаардагдах тул хоёр компанийн давуу талууд бие биеэ нөхөж чадахаар байжээ.

Жарред Ландын дурдсанаар, патентын яриа тун удалгүй хоёрдугаар зэргийн асуудал болж хувирсан бөгөөд 2023 оны 7-р сард тэрбээр Японд зочилж, 8-р сард Nikon-ий төлөөлөгчид RED-ийн төв байранд зочилсноор бизнесийн бодит хэлэлцээ эхэлсэн түүхтэй.

12.7 тэрбум иений хэлцэл ба хоёр ертөнцийн нэгдэл

2024 оны 3-р сарын 7-нд камерын ертөнцийг донсолгосон мэдээ гарав. Nikon корпораци RED.com, LLC-ийн бүх хувьцааг 100 хувь худалдан авч, өөрийн бүрэн эзэмшлийн охин компани болгох гэрээ байгуулснаа зарлалаа. Улмаар 2024 оны 4-р сарын 8-нд худалдан авах ажиллагаа албан ёсоор хаагдаж, 4-р сарын 12-нд олон нийтэд дууссаныг зарласан байна. RED-ийн шинэ гүйцэтгэх захирлаар (CEO) Кейжи Ооиши, хамтарсан гүйцэтгэх захирлаар (Co-CEO) Томми Риос томилогдож, үүсгэн байгуулагч Жеймс Жаннард болон Жарред Ланд нар зөвлөхөөр үлджээ.

Эхний мэдэгдлүүдэд хэлцлийн үнийн дүнг дурдаагүй байсан тул олон нийтийн дунд янз бүрийн таамаг хөвөрсөн. Гэвч Nikon-ий 2024 оны 3-р сараар дуусгавар болсон санхүүгийн жилийн тайланд уг худалдан авалтын мөнгөн дүнг тохируулга хийгдэх нөхцөлтэйгөөр 13 тэрбум 167 сая иен хэмээн дурдсан байдаг. Дараагийн буюу 2025 оны 3-р сараар дуусгавар болсон санхүүгийн жилийн тайланд үнийн тохируулга бүрэн эцэслэгдэж, худалдан авсан эцсийн дүн нь 12 тэрбум 722 сая иен (ойролцоогоор 12.72 тэрбум иен) болж батлагдсан юм. (Үүнээс RED-ийн бэлэн мөнгө болох 708 сая иенийг хасвал цэвэр зардал 12 тэрбум 14 сая иен болсон бөгөөд хэлцэлтэй холбоотой зардалд 760 сая иен тайлагнасан байдаг). Хэвлэл мэдээллээр яригддаг 85 сая ам.доллар гэдэг тоо нь тухайн үеийн ханшаар тооцсон анхны баримжаа бөгөөд албан ёсны санхүүгийн баримтад 12.722 тэрбум иен гэж тэмдэглэгджээ.

Зөвхөн патент биш, кино урлагийн экосистем

Энэхүү худалдан авалтыг зөвхөн “Nikon патентын заргаас мултрах гэж RED-ийг авсан” эсвэл “шахсан RAW бичлэгийн монополь эрхийг авах гэсэн” хэмээн харах нь хэт явцуу бөгөөд алдаатай ойлголт юм.

Nikon-ий хувьд энэ нь дижитал кино үйлдвэрлэлийн том салбарт шууд орох гарц байв. 1917 онд үүсгэн байгуулагдсан Nikon компани гэрэл зургийн шилдэг оптик, найдвартай механик инженеринг, дүрс боловсруулах процессор, үйлдвэрлэлийн өндөр стандартыг эзэмшдэг. Гэвч видео болон кино бүтээгчдийн дунд өрсөлдөгч брэндүүд өөрсдийн тусгай кино камерын шугамаар байр сууриа аль хэдийн эзэлсэн байв. Nikon толингүй (mirrorless) гэрэл зургийн салбарт Z9, Z8 зэрэг загвараараа байр сууриа бэхжүүлсэн ч дижитал кино үйлдвэрлэлийн зах зээлд бүрэн хэмжээний оролцоогоо хараахан эхлүүлээгүй байлаа.

Харин RED компани юу авчирсан бэ? Nikon-ы албан ёсны мэдэгдэлд дурдсанаар, RED нь кино урлагийн бүтээгчдийн итгэлийг хүлээсэн нэр хүнд, салбарын бат бөх холбоо харилцаа, киноны ажлын урсгал (workflow), өнгөний шинжлэх ухаан (color science) болон өгөгдлийг үр ашигтай шахах R3D технологийн баялаг туршлагыг авчирсан юм.

Nikon-ий 2026 оны 9-р сарын 30-нд нийтэлсэн технологийн түүхэнд дурдсанаар, тус компани RED-тэй нэгдэхээс ч өмнө кино камерын бие даасан хөгжүүлэлтийг эхлүүлчихсэн байжээ. Харин RED нэгдсэнээр энэхүү зах зээлд нэвтрэх явцыг мэдэгдэхүйц хурдасгасан гэж Nikon тайлбарласан байна.

Z CINEMA цуврал ба бодит бүтээгдэхүүнүүд

Хоёр компанийн нэгдлийн үр дүн цаасан дээр үлдсэнгүй, тун хурдан бодит биеллээ олсон юм.

Хамтын ажиллагааны эхний бодит үр дүн 2024 оны 9-р сарын 12-нд гарсан бөгөөд Nikon RED-тэй хамтран бүтээсэн N-Log-ийн дөрвөн Creative LUT болон нэг Technical LUT файлыг хэрэглэгчдэдээ үнэ төлбөргүй хүргэжээ. Харин техник хангамжийн хувьд 2025 оны 2-р сарын 13-нд RED-ийн алдартай камерууд болох V-RAPTOR [X] болон KOMODO-X загваруудад зориулсан Nikon Z mount хувилбарууд албан ёсоор зарлагдаж, Z CINEMA гэсэн нэршлийг зах зээлд анхлан танилцуулсан юм. Ингэснээр RED кино камер эзэмшигчид Nikon-ий өндөр зэрэглэлийн NIKKOR Z дурангуудыг завсрын адаптергүйгээр шууд ашиглах боломж бүрдэв.

Үүний дараа, 2025 оны 9-р сарын 10-нд Nikon брэндийн Z CINEMA камер болох Nikon ZR загварыг танилцуулж, 10-р сард худалдаанд гаргав. ZR нь 35мм бүрэн хэмжээний full frame sensor бүхий кино камер бөгөөд RED-ийн технологийн үр шимийг шууд шингээсэн байлаа. Хамгийн гол онцлог нь RED-ийн R3D кодекийг Nikon камерт тусгайлан тохируулж хөгжүүлсэн R3D NE бичлэгийн формат байв. Уг камер нь дотоод 12-bit R3D NE бичлэгийг 6K/59.94p болон 4K/119.88p (DX crop буюу APS-C тайралттайгаар) горимд хийх чадвартай төдийгүй Nikon-ы тайлбарласнаар, RED-ийн өнгө болон exposure стандартад нийцүүлснээр бусад RED камерын дүрслэлтэй өнгө тааруулахад туслах давуу талтай. Мэдээж энэ нь Nikon-ий бүх камер R3D NE форматаар бичнэ гэсэн үг биш бөгөөд N-RAW болон R3D NE нь тусдаа файлын бүтэцтэй юм.

2025 оны байдлаар зах зээлд V-RAPTOR [X] Z Mount, KOMODO-X Z Mount, V-RAPTOR XE болон Nikon ZR гэсэн дөрвөн бүтээгдэхүүн бодитоор нэвтэрсэн нь хамтын ажиллагааны бодит гарцыг харуулж байна. Мэдээж энэ нь Nikon киноны салбарт өрсөлдөгчдөө богино хугацаанд шахан гаргана гэсэн үг биш бөгөөд зах зээлийн урт хугацааны үр өгөөжийг дүгнэхэд хугацаа шаардагдах хэдий ч, Nikon-ийн кино урлаг дахь оролцоо ийнхүү бодитойгоор эхэлсэн билээ.

Он дарааллын хүснэгт

Хугацаа Үйл явдал Талууд Ач холбогдол, тайлбар
2005 он RED үүсгэн байгуулагдав RED.com, LLC Жеймс Жаннард RED-ийг байгуулж, RED ONE 4K-аас эхлэн дижитал кино камер үйлдвэрлэсэн.
2012-05-08 US8174560B2 патент батлагдав RED (Жаннард, Наттресс) Видео камерт зориулсан шахсан RAW өгөгдлийг хадгалах патентын гэр бүлийн суурь батлагдсан (priority 2007-04-11, мэдүүлэг 2008-04-11).
2022-04-14 Z9 Firmware 2.00 зарлагдав Nikon 8.3K/60p хүртэлх 12-bit N-RAW дотоод бичлэгийг зарлаж, 4-р сарын 20-ноос хэрэглэгчдэд хүргэсэн.
2022-05-25 RED компани шүүхэд зарга мэдүүлэв RED эсрэг Nikon Калифорнийн шүүхэд Z9-ийн N-RAW бичлэгийг патентын эрх зөрчсөн хэмээн зарга үүсгэсэн.
2022-09-06 Nikon шүүхэд албан хариу өгөв Nikon Илэрхий зөвшөөрсөн хэсгээс бусад гомдлын шаардлагыг үгүйсгэж, өөрийн хамгаалалтын үндэслэлүүдийг гаргасан.
2023 оны 4-р сар Заргыг хэрэгсэхгүй болгов RED ба Nikon Талууд тохиролцож, дахин зарга мэдүүлэх эрхтэйгээр (without prejudice) буюу зөрчил тогтоолгүйгээр хэргийг дуусгавар болгосон.
2023 оны 7–8-р сар Удирдлагуудын харилцан айлчлал К.Ооиши, Ж.Ланд Жарред Ланд Японд, Nikon-ий баг RED-д зочилж, цаашдын бизнесийн хамтын ажиллагааны яриа эхэлсэн.
2024-03-07 100% худалдан авах гэрээ байгуулагдав Nikon ба RED Nikon RED.com, LLC-ийн бүх хувьцааг 100 хувь худалдан авах тохиролцоонд хүрснээ албан ёсоор зарласан.
2024-04-08 Хэлцэл албан ёсоор дуусав Nikon ба RED Худалдан авалтын хэлцэл амжилттай хаагдаж, RED бүрэн эзэмшлийн охин компани болов (4-р сарын 12-нд олон нийтэд зарласан).
2024–2025 он Санхүүгийн тайлангаар үнэ тодорхой болов Nikon корпораци FY2024 тайланд 13.167 тэрбум иен (урьдчилсан) гэж гарсан ба FY2025 тайланд эцсийн дүн нь 12.722 тэрбум иен хэмээн батлагдсан.
2024-09-12 Хамтарсан LUT-ууд гарав Nikon ба RED RED-тэй хамтран бүтээсэн N-Log-ийн 4 Creative болон 1 Technical LUT үнэгүй гарсан.
2025-02-13 Анхны Z CINEMA загварууд зарлагдав RED / Nikon RED V-RAPTOR [X] Z Mount болон KOMODO-X Z Mount зарлагдаж, Nikon Z mount-ийг кино камерт авчирсан.
2025-09-10 Nikon ZR кино камер зарлагдав Nikon 35мм full frame sensor бүхий Nikon брэндийн Z CINEMA загвар ZR зарлагдаж, 12-bit R3D NE бичлэгийн форматыг танилцуулсан (10-р сард худалдаанд гарсан).
2026-09-30 Технологийн түүхийн тайлан нийтлэгдэв Nikon корпораци Nikon Z CINEMA цувралын 4 бүтээгдэхүүн (V-RAPTOR [X] Z, KOMODO-X Z, V-RAPTOR XE, ZR) болон кино зах зээлийн стратегиа дүгнэсэн.